Poradnik zdrowia i informacje dla pacjenta
Zebraliśmy w jednym miejscu praktyczne informacje dotyczące nagłych zachorowań, korzystania z POZ, nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, SOR-u, pogotowia oraz bezpiecznego kupowania i utylizowania leków.
Gdzie szukać pomocy?
Wybór miejsca zależy od pory dnia oraz nasilenia objawów. Poniższe wskazówki pomagają wybrać właściwą formę pomocy, ale nie zastępują oceny medycznej.
Przy dolegliwościach, które nie powodują nagłego zagrożenia życia: infekcji, kontroli chorób przewlekłych, receptach i zwykłych konsultacjach.
Gdy stan zdrowia nagle się pogorszył, nie możesz czekać do otwarcia POZ, ale nie występują objawy bezpośredniego zagrożenia życia.
W razie nagłego zagrożenia zdrowia, ostrego urazu lub potrzeby szybkiej diagnostyki i leczenia szpitalnego. SOR nie zastępuje lekarza POZ.
Przy bezpośrednim zagrożeniu życia, utracie przytomności, ciężkim urazie, duszności, masywnym krwotoku lub innym gwałtownym stanie.
Najczęstsze pytania pacjentów
Rozwiń interesujące Cię pytanie. Dzięki takiemu układowi strona pozostaje czytelna, mimo że zawiera pełny zestaw najważniejszych informacji ze starej witryny.
Kiedy należy wezwać pogotowie?
Pogotowie ratunkowe należy wzywać w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia albo nagłego stanu, który może doprowadzić do poważnego uszkodzenia zdrowia.
Przykładowe sytuacje:
- utrata przytomności lub zaburzenia świadomości,
- zatrzymanie krążenia, drgawki lub nagłe zaburzenia rytmu serca,
- ostry ból w klatce piersiowej albo nasilona duszność,
- nagły, bardzo silny ból brzucha,
- uporczywe wymioty, szczególnie z domieszką krwi,
- masywny krwotok, rozległa rana lub ciężki uraz,
- wypadek komunikacyjny z osobami rannymi,
- rozległe oparzenie, porażenie prądem, podtopienie lub zadławienie,
- zatrucie lekami, chemikaliami, gazem lub dymem,
- silna reakcja alergiczna z dusznością,
- upadek z dużej wysokości,
- gwałtownie postępujący poród,
- próba samobójcza lub agresja związana z ostrym kryzysem psychicznym.
Jak przebiega rozmowa z dyspozytorem?
Połączenie odbierze dyspozytor medyczny albo operator numeru 112. Mów spokojnie, krótko i dokładnie. Dyspozytor może poprosić o:
- opis tego, co się wydarzyło,
- dokładny adres oraz charakterystyczne punkty ułatwiające dojazd,
- liczbę osób poszkodowanych,
- informację, czy poszkodowany oddycha, porusza się i jest przytomny,
- wiek i dane osoby poszkodowanej, jeśli są znane,
- Twoje imię, nazwisko i numer telefonu,
- informację, czy ktoś będzie czekał przed budynkiem na karetkę.
Nie rozłączaj się pierwszy. Stosuj się do poleceń dyspozytora i pozostaw telefon dostępny — zespół ratownictwa może oddzwonić.
Kiedy skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej?
Z nocnej i świątecznej opieki możesz skorzystać, gdy nagle zachorujesz lub stan zdrowia wyraźnie się pogorszy, ale nie ma objawów bezpośredniego zagrożenia życia.
Godziny działania:
- od poniedziałku do piątku: od 18:00 do 8:00 następnego dnia,
- w soboty, niedziele i dni ustawowo wolne: całodobowo.
Nie obowiązuje rejonizacja — możesz zgłosić się do dowolnego punktu. W medycznie uzasadnionych przypadkach lekarz może zdecydować o wizycie domowej.
Kiedy jechać na SOR?
SOR jest przeznaczony dla osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowia lub życia oraz pacjentów wymagających szybkiej diagnostyki po poważnym urazie albo wypadku.
SOR nie zastępuje lekarza rodzinnego ani specjalisty. Nie jest właściwym miejscem przy zwykłym przeziębieniu, niestrawności, potrzebie wystawienia recepty albo skierowania.
O kolejności przyjęcia nie decyduje godzina przybycia, ale stan zdrowia oceniony podczas segregacji medycznej, czyli triażu.
Jak działa triaż na SOR?
Triaż określa pilność udzielenia pomocy. Pacjenci w najcięższym stanie są przyjmowani przed osobami, które mogą bezpiecznie poczekać.
Gdzie znaleźć przychodnię, SOR lub punkt pomocy?
Aktualne adresy placówek, dane kontaktowe i informacje o dostępnej pomocy znajdują się w oficjalnym serwisie Pacjent.gov.pl. Możesz też skorzystać z bezpłatnej Telefonicznej Informacji Pacjenta.
Leki — dostępność, rezerwacja i utylizacja
Kilka praktycznych zasad, które ułatwiają zakup potrzebnego preparatu i bezpieczne pozbycie się leków, których nie należy już stosować.
Jak sprawdzić dostępność leku?
Przed przyjazdem warto skontaktować się bezpośrednio z apteką. Dostępność preparatu w okolicy można również sprawdzić w internetowym serwisie wyszukującym leki w aptekach.
- wpisz nazwę leku lub produktu,
- podaj miejscowość albo kod pocztowy,
- sprawdź listę aptek i skontaktuj się z wybraną placówką,
- w przypadku leków na receptę przygotuj ważną e-receptę.
Co zrobić z przeterminowanymi lekami?
Przeterminowanych leków nie wyrzucaj do toalety, zlewu ani odpadów komunalnych. Mogą stanowić zagrożenie dla ludzi, zwierząt i środowiska.
- oddaj je do specjalnego pojemnika przeznaczonego do zbiórki leków,
- w Aptece Zdrowie możesz przekazać przeterminowane leki do utylizacji,
- w razie wątpliwości zapytaj farmaceutę, jak przygotować odpady.
Fałszywe leki mogą zagrażać zdrowiu i życiu
Sfałszowany lek może zawierać niewłaściwą substancję, złą dawkę, toksyczne zanieczyszczenia albo nie zawierać substancji czynnej wcale.
- Kupuj leki wyłącznie w aptekach i punktach aptecznych uprawnionych do ich sprzedaży.
- Nie kupuj leków na bazarach, w siłowniach, klubach fitness, z ogłoszeń ani z nieznanych profili w mediach społecznościowych.
- Leków wydawanych na receptę nie kupuj z wysyłką z przypadkowych stron internetowych.
- Uważaj na podejrzanie niską cenę, brak polskiej ulotki, błędy na opakowaniu lub brak danych producenta.
- W razie wątpliwości pokaż preparat farmaceucie i nie przyjmuj go do czasu wyjaśnienia.